Bir boyut sınırı belirle
Sayfa açıldığında “Hedef boyutu belirle” seçeneği zaten işaretlidir. Varsayılan olarak 2 MB özel hedef boyutu ve “Dengeli” yöntemi seçilidir. Alıcı farklı bir değer belirtiyorsa “Hızlı seçim” bölümünde 500 KB, 1 MB, 2 MB, 5 MB ve 10 MB seçeneklerini bulabilirsin. “Özel hedef boyut” ile kendin bir sayı girip uygun birimi seçebilirsin: KB, MB veya MiB. Ondalıklı sayıları virgülle yaz; örneğin sayı alanına 0,25 veya 1,5 girip birim olarak MB seç. Birimi sayı alanına yazma. İster 500 KB, ister 2 MB, ister 3,5 MB gerekiyor olsun, her sınırı aynı araçta ayarlayabilirsin.
- “PDF seç” üzerinden dosyanı seç. Boyutu en fazla 50 MiB (52.428.800 bayt) olabilir. Bu, araca verdiğin dosya için geçerli sınırdır; hedef boyutun değildir.
- “Hedef boyutu belirle” seçeneğini işaretli bırak ve sınırı hızlı seçimden bir değer seçerek ya da kendi sayını girip birimini seçerek ayarla.
- Yöntemi seç: “Dengeli”, “Daha küçük dosya” veya “Kayıpsız optimizasyon”. Bu üçünün okunabilirlik açısından ne anlama geldiği aşağıda açıklanıyor.
- “PDF'yi hedef boyuta küçült” düğmesine tıkla.
- Durum mesajını oku. “Hedefe ulaşıldı”, sonucu ve sınırı ayrı ayrı bayt cinsinden belirtir; “Hedefe ulaşılamadı” ise sınırın hâlâ aşıldığını gösterir. Yanında orijinal ve sonuç boyutları ile bayt ve yüzde cinsinden tasarruf yer alır.
- Orijinal ile sonucu karşılaştırırken tüm sayfalara, özellikle alıcın için önemli olanlara göz at. Sonucu ancak eksiksiz ve okunabilir olduğunda indir.
İşlem tarayıcında gerçekleşir. Bunun için dosya bir işleme sunucusuna yüklenmez ve sonuç yeni bir dosya olduğu için orijinalin değişmeden kalır. Araç, parola korumalı veya şifrelenmiş PDF'leri kabul etmez. Aynı durum dijital olarak imzalanmış ya da sertifikalandırılmış belgeler ile bozuk veya okunamayan dosyalar için de geçerlidir. Bir PDF'nin ne kadar küçülebileceği içeriğine bağlıdır. Bu nedenle sınırına ulaşılıp ulaşılmadığını ancak sonuç gösterir.
Örnek: Bir formda “PDF, en fazla 1 MB” yazıyor. Hızlı seçimden 1 MB seçersin ve araç 1.000.000 bayt sınırına göre kontrol eder. Buna karşılık “en fazla 1 MiB” yazıyorsa özel hedef boyutu 1 MiB, yani 1.048.576 bayt olarak ayarlarsın.
Tam dosya boyutu yerine üst sınır
Hedef boyut bir üst sınırdır. Burada “2 MB”, sonucun en fazla 2.000.000 bayt olabileceği anlamına gelir. 1.400.000 baytlık bir sonuç da tam 2.000.000 baytlık bir sonuç gibi bu hedefi karşılar. Araç, daha küçük bir dosyanın boyutunu yapay olarak artırmaz. Belirli bir sayıya ulaşmak için içeriği kesmez veya sayfa kaldırmaz.
Sonuçta önemli olan alıcının ne istediğidir. “2 MB'a kadar” veya “en fazla 2 MB” yazıyorsa tam 2.000.000 baytlık bir dosya da uygundur. “2 MB altında” ya da “2 MB'tan küçük” deniyorsa sıkı kontrol yapan bir portal, araç “Hedefe ulaşıldı” bildirse bile tam olarak bu dosyayı reddedebilir. Bu durumda küçük bir güvenlik payı bırakmak yararlıdır.
Güvenlik payı örneği: 2 MB yerine özel hedef boyut olarak 1,95 MB girersin. Araç bu durumda 1.950.000 bayt sınırına göre kontrol eder. Bu sınırı karşılayan bir sonuç, 2.000.000 baytın en az 50.000 bayt altında kalır. Daha düşük bir hedef, görüntü kalitesinden daha fazla kayba yol açabilir; bu yüzden güvenlik payını yalnızca gerektiği kadar büyük seç.
Birimler ve bayt cinsinden kesin sınırlar
Formlarda genellikle yuvarlak bir sayı yazsa da kontrol bayt cinsinden yapılır. Araçta şu eşitlikler geçerlidir: 1 KB = 1.000 bayt, 1 MB = 1.000.000 bayt ve 1 MiB = 1.048.576 bayt, yani 1.024 × 1.024. Dolayısıyla hızlı seçimdeki 500 KB, 500.000 bayta karşılık gelir. 2 MB, 2.000.000 bayttır; 2 MiB ise 2.097.152 bayttır.
Bu farkın ne kadar etkili olduğunu, 2.050.000 baytlık varsayımsal bir dosya üzerinden yapılan hesaplama gösterir. Küçükten büyüğe bir sayı doğrusunda değerler şöyle sıralanır:
- 2.000.000 bayt: 2 MB sınırı
- 2.050.000 bayt: varsayımsal örnek dosya
- 2.097.152 bayt: 2 MiB sınırı
Dolayısıyla aynı dosya bir sınırı karşılar, diğerini karşılamaz. Bir portal yalnızca “MB” belirtiyor ve nasıl hesapladığını söylemiyorsa güvenli seçim MB birimidir. Bu, iki sınırdan daha küçük olanını verir ve bunun altında kalan bir dosya, portal MiB ile hesaplıyor olsa da uygundur. MiB'ı yalnızca alıcı açıkça MiB belirtiyorsa veya birim başına 1.048.576 bayt ile hesapladığını söylüyorsa seç. Sınıra çok yakın durumlarda “2,0 MB” gibi yuvarlanmış gösterimler yerine durum mesajındaki bayt sayısına güvenmek en iyisidir.
Yuvarlak olmayan değerler de mümkündür: 0,25 MB, 250.000 bayta karşılık gelir. Bir giriş baytın kesirlerini veriyorsa araç aşağı yuvarlar. Örneğin 0,3 MiB = 314.572,8 bayt değerinden 314.572 baytlık bir sınır oluşur. Böylece sınır hiçbir zaman girilenden daha esnek olmaz. Diğer değerler için sınırı girmeden önce dosya boyutlarını tam olarak dönüştürebilirsin.
Hedefle ilgili üç durumu anla
İşlemin tamamlanması, sınırın karşılandığı anlamına gelmez. Sınırın karşılanması da bir portalın dosyayı kabul edeceği anlamına gelmez. Hedef boyut açısından üç durum vardır, ancak yalnızca iki mesaj gösterilir: “Hedefe ulaşıldı” ve “Hedefe ulaşılamadı”.
Üçüncü durumda daha küçük dosya yine de geçerlidir ve indirilmeye hazırdır. Yalnızca bu sınır için yeterince küçük değildir. Kaynak dosyan her zaman dokunulmadan kalır. Araç, sonuç olarak yalnızca gerçekten daha küçük olan ve kontrolü geçen bir sürüm sunar. Bunun için geçerli bir PDF olması gerekir. Ayrıca sayfa sayısı, form alanı sayısı, bağlantı sayısı ve belge yapısının bulunup bulunmadığı orijinalle aynı olmalıdır. Bu, sayıların ve temel yapının karşılaştırılmasıdır; işlev testi değildir. Bu nedenle önemli bir form alanının içeriğini koruyup korumadığını veya bir bağlantının doğru hedefe gidip gitmediğini sonuçta kendin test edersin. Hiçbir sürüm bu koşulları karşılamazsa orijinalin değiştirilmeden sonuç olarak gösterilir ve indirmen için sunulur. Bu yüzden değişmemiş bir dosya iki anlama gelebilir: Orijinal zaten yeterince küçük olduğu için uygundur ya da hâlâ sınırın üzerindedir.
Zaten sınırın altında
Orijinal zaten sınırına eşit veya bunun altındaysa araç görüntüleri daha güçlü sıkıştırmayı hiç denemez; çünkü bunun için kaliteden ödün vermeye gerek yoktur. Ancak dosya yapısının kayıpsız optimizasyonu yine de yapılabilir. Bu durumda sonuç aynı boyutta veya biraz daha küçük olur ve görüntüler kasıtlı olarak değiştirilmez.
Bu durum da “Hedefe ulaşıldı” olarak görünür. Bunu gösterilen boyutlardan anlayabilirsin: Orijinal boyut zaten sınırdan küçükse veya sınıra eşitse dosya, işlem yapılmadan da sınırı karşılayacaktı. Bu durumda orijinali sunabilir veya sayfaları karşılaştırdıktan sonra optimize edilmiş kopyayı kullanabilirsin.
Örnek: PDF'n 1.900.000 bayt ve form 2 MB'a izin veriyor. Yani dosya zaten uygun. Önlem olarak hedef boyutu 1 MB'a indirirsen gereksiz kalite kaybı riski alırsın. “2 MB altında” gibi bir koşulda 1,95 MB gibi bir güvenlik payı yeterlidir. Ayrıca aynı dosyayı giderek daha düşük sınırlarla tekrar tekrar işleme; kararsız kaldığında değiştirilmemiş orijinalden başla.
PDF hâlâ çok büyükse
Araç “Hedefe ulaşılamadı” bildirirse yine de kullanabileceğin bir başlangıç dosyan vardır. Ya daha küçük ve geçerli sürüm indirilmeye hazırdır ya da daha küçük bir sürüm oluşmadıysa orijinalin sunulur. Orijinalin kendisi her durumda değişmeden kalır. Uygun sonraki adım, alıcının neye izin verdiğine bağlıdır.
- Başka bir yöntem dene: “Kayıpsız optimizasyon” veya “Dengeli” seçtiysen “Daha küçük dosya”, görüntüleri daha güçlü sıkıştırabilir. Bu yalnızca sayfa karşılaştırmasında sonuç hâlâ rahatça okunabiliyorsa yararlıdır.
- Gerçekten kimsenin ihtiyaç duymadığı sayfaları çıkar: Boş sayfalar, yinelenen taramalar veya alıcının istemediği ekler gereksizdir. Uygun araçla, istenen sayfalar belgede kalırken gereksiz sayfaları kaldırabilirsin. Ardından kaydettiğin dosyayı burada yeniden seçersin; çünkü araçlar arasında otomatik aktarım yoktur.
- Birden fazla dosyaya böl: Bu yalnızca portal açıkça birden fazla yüklemeye izin veriyorsa anlamlıdır. Bu durumda PDF'yi bölebilir ve her parçayı burada sınırına göre kontrol edebilirsin.
- Kaynağı yeniden oluştur: PDF bir taramadan oluşuyorsa daha düşük çözünürlükle yeni bir tarama daha küçük olabilir. Bir yazı veya grafik programından gelen dosya da çoğu zaman o programda daha küçük görüntülerle yeniden dışa aktarılabilir. Her iki işlem de bu aracın dışında yapılır; çünkü burada çözünürlük veya DPI ayarı yoktur.
Başka bir program ya da hizmet denersen daha küçük sonucu sunmadan önce dikkatlice kontrol et. Bazı yöntemler sayfaları görüntülere dönüştürür. Bundan sonra metin seçilemeyebilir veya aranamayabilir; yer imleri ya da bağlantılar eksik olabilir. “PDF olarak yazdır” da eşdeğer, kayıpsız bir yöntem değildir. Her durumda orijinalini sakla.
Varsayımsal koşullarla örnek: Bir portal, her biri en fazla 2 MB olan en fazla üç dosyaya izin veriyor. PDF'n “Daha küçük dosya” yöntemiyle de bunun üzerinde kalıyorsa iki parçaya bölebilir ve her parçayı burada 2 MB sınırıyla kontrol edebilirsin. Aynı portal yalnızca tek bir dosyaya izin veriyorsa bölmek yardımcı olmaz. Bu durumda geriye gereksiz sayfaları çıkarmak veya kaynağı yeniden oluşturmak kalır.
Güçlü küçültmeden önce okunabilirlik
Üç yöntem, görüntü kalitesini etkileyip etkilemedikleri açısından farklıdır. “Kayıpsız optimizasyon” yalnızca dosyanın yapısını yeniden düzenler ve görüntüleri kasıtlı olarak değiştirmez; ancak düşük bir sınır için her zaman yeterli olmaz. “Dengeli” ve “Daha küçük dosya” da önce yapıyı optimize eder, ardından uygun görüntüleri yeniden sıkıştırır. Bu sırada ince ayrıntılar kaybolabilir. Yani kalite kaybı olmadan küçültme mümkündür, ancak her sınır için mümkün değildir. Yöntemlerin temelde nasıl çalıştığı genel PDF sıkıştırma sayfasında açıklanır.
Bu nedenle orijinal ile sonucu karşılaştırırken her sayfaya göz at. Özellikle küçük yazılara, sayılara ve tutarlara, taramalardaki kaşe ve imzalara, ayrıca şemalara ve ince çizgilere dikkat et. Küçültme sırasında sayfalar kaldırılmaz; hatta sayfa sayısı da kontrol edilir. Ancak içeriğin hâlâ rahatça okunup okunmadığına yalnızca sen karar verebilirsin. Bu yüzden yalnızca önemli her şeyin açıkça okunabildiği bir sonucu kaydet.
Örnek: Taranmış bir banka hesap dökümünde her rakamın net kalması önemlidir. Küçültmeden sonra bir 8, 3 gibi görünüyorsa yanında “Hedefe ulaşıldı” yazsa bile sonuç kullanılamaz.
Dosya boyutu koşullardan yalnızca biridir
“Hedefe ulaşıldı” yalnızca bu tek dosyanın boyutuyla ilgilidir. Bir portalın sayfa sayısı için üst sınır, tüm dosyalar için toplam boyut sınırı, sınırlı yükleme sayısı veya belirli dosya türleri gibi başka kuralları varsa dosyayı yine de reddedebilir. Hangi kuralların geçerli olduğunu ilgili alıcı belirler. Portallar veya kamu kurumları için evrensel bir sınır yoktur.
Varsayımsal değerlerle örnek: Bir portal dosya başına 2 MB ve toplamda 5 MB'a izin veriyor. Her biri 1.900.000 bayt olan üç PDF, tek dosya sınırını karşılar ancak birlikte 5.700.000 bayt eder. Bu, tüm dosyalar için izin verilen 5.000.000 bayttan 700.000 bayt fazladır. Portalının bilgileriyle, yüklemeden önce sayfa ve toplam boyut sınırlarını kontrol edebilirsin.
E-posta gönderiminde dosya boyutu yerine iletinin tamamının boyutu belirleyici olabilir. Bunun için ekler sıklıkla Base64 ile kodlanır. Bu durumda boyutları yaklaşık üçte bir oranında artar. Böylece 1.900.000 bayt yaklaşık 2,5 milyon bayta dönüşür; ayrıca satır sonları, metin ve üstbilgiler eklenir. Bunların ne kadarının gerçekten hesaba katıldığı, sağlayıcının sınırını nasıl ölçtüğüne bağlıdır. Bu nedenle burada 2 MB için “Hedefe ulaşıldı” gösterilen bir PDF, ileti başına 2 MB sınırını yine de aşabilir. Göndermeden önce e-posta iletisinin boyutunu tahmin edebilirsin.