MB ve KB arasında doğrudan dönüştürme
Masaüstünde sonuç giriş alanlarının yanında, akıllı telefonda ise altında yer alır. Sonucu seçtiğin hedef birimde ve ayrıca bayt, MB ve MiB cinsinden görürsün. “Birimlerin yerini değiştir” ile başlangıç ve hedef birimlerinin yerini değiştirirsin; örneğin MB'den kB'ye dönüştürmek yerine kB'den MB'ye dönüştürebilirsin. Böylece her iki yönü de aynı sayfada kullanabilirsin.
En sık sorulan sorunun kısa yanıtı şudur: 1 MB, 1.000 kB'dir. Kilobayt ve megabayt ondalık birimlerdir ve biner kat artar. 1 kB, 1.000 bayta; 1 MB ise 1.000.000 bayta eşittir. Bu nedenle MB'den kB'ye dönüştürürken 1.000 ile çarpar, kB'den MB'ye dönüştürürken 1.000 ile bölersin. Hesaplayıcının birim seçimindeki KB, tam olarak bu ondalık kilobaytı ifade eder. 1.024 ile hesaplama yapmak istiyorsan KiB, MiB veya GiB ikili birimlerini seç.
KB ve KiB: Hangi birim kastediliyor?
Dosya boyutları için iki sayma sistemi vardır. Kilobayt, megabayt ve gigabayt gibi ondalık SI birimleri 1.000 katlık adımlarla artar. Kibibayt, mebibayt ve gibibayt gibi ikili IEC birimleri ise 1.024 katlık adımlarla artar. Adları benzer görünse de bayt sayıları farklıdır ve her basamakta aradaki fark büyür.
Doğrudan karşılaştırıldığında 1 MB, 1.000.000 bayt; 1 MiB ise 1.048.576 bayttır. Yani bir mebibayt 48.576 bayt daha büyüktür; bu, yüzde 5'in biraz altında bir farktır. GB ve GiB arasındaki fark ise yaklaşık yüzde 7,4'tür. Aynı sistem içinde hesaplama basittir: 1 MB = 1.000 kB ve 1 MiB = 1.024 KiB. İş ancak iki sistem karıştırıldığında zorlaşır. 1 MB = 1.024 kB gibi bir eşitlik bu iki tanımdan hiçbirine uymaz.
Hesaplamada 1.000 mi, 1.024 mü kullanılır?
Bu, hesaplayıcıya değil birime bağlıdır. kB, MB ve GB için çarpan 1.000; KiB, MiB ve GiB için 1.024'tür. Yalnızca “MB” yazıldığında ve nasıl kullanıldığı açıklanmadığında belirsizlik oluşur; çünkü bu kısaltma programlarda ve eski metinlerde her yerde aynı anlamda kullanılmaz. Bu nedenle dosya yöneticinin, e-posta programının ve dosya yüklediğin portalın aynı sayma sistemini kullandığını varsayma. Esas olan alıcının belirttiği bilgidir. 1.000 mi yoksa 1.024 mü kastedildiği açıklanmıyorsa daha küçük olan ondalık değeri kullanmak daha güvenlidir. Bir sonraki bölümdeki örnek bunun nedenini gösterir.
PDF boyut sınırıyla bir örnek
Bir yükleme formunun en fazla 10 MB boyutunda PDF dosyalarına izin verdiğini ve dosyanın 10 MiB olduğunu varsayalım. Buradaki iki sayı da örnek olarak seçilmiştir ve gerçek bir portaldan alınmamıştır. İlk bakışta dosya uygun görünebilir; sonuçta her iki yerde de 10 yazıyor. Ancak bayt üzerinden hesaplama farklı bir sonuç gösterir:
- Dosyanın bayt cinsinden boyutu: 10 MiB × 1.048.576 = 10.485.760 bayt.
- Aynı bayt sayısının MB karşılığı: 10.485.760 ÷ 1.000.000 = 10,48576 MB.
- Bayt cinsinden sınır: 10 MB × 1.000.000 = 10.000.000 bayt.
- Karşılaştırma: 10.485.760 bayt, izin verilenden 485.760 bayt fazladır. Dosya çok büyüktür.
Dosyayı 10 MiB veya 10,48576 MB olarak ifade etmen, dosyanın 10.485.760 bayt olduğu gerçeğini değiştirmez ve sınır yine aşılmış olur. Tersi de geçerlidir: 10.000.000 baytın altında kalırsan “10 MB” ifadesinin her iki yorumunda da sınırın altında olursun; çünkü ondalık yorum daha sıkı bir sınır getirir.
Akılda tutmanın kolay yolu: her zaman bayt üzerinden
Farklı sistemlerden birimleri dönüştürürken örneğin doğrudan MiB'den kB'ye geçiş için ayrı bir çarpan ezberlemen gerekmez. Önce değeri başlangıç biriminin bayt çarpanıyla çarparak bayta dönüştür, ardından hedef birimin bayt çarpanına böl. Hesaplayıcı da tam olarak böyle çalışır: Sonuç = Değer × Başlangıç biriminin çarpanı ÷ Hedef birimin çarpanı. 10 MiB'yi kB'ye dönüştürmek için hesaplama 10 × 1.048.576 ÷ 1.000 = 10.485,76 kB şeklindedir.
Bit ve baytı da birbirinden ayırmalısın. Bir bayt 8 bitten oluşur. Bu fark özellikle aktarım hızlarında önemlidir; hızlar genellikle Mbit/s cinsinden belirtilirken dosya boyutları bayt cinsinden ifade edilir. Bu nedenle bu hesaplayıcı yalnızca bayt birimleriyle çalışır ve bit seçeneği sunmaz. Bağlantında yüklemenin ne kadar süreceğini ayrıca yükleme süresini hesaplayarak öğrenebilirsin.
Sayı girme ve yuvarlamayı anlama
Hesaplayıcı, ondalık ayırıcı olarak virgül, binlik gruplama ayırıcısı olarak nokta kullanır. Nokta ondalık ayırıcı yerine geçmez. Binlik gruplarda ilk grup bir ila üç, sonraki her grup tam üç basamaklı olmalıdır. Giriş yaparken şu kurallara dikkat et:
- 1,5 bir buçuk anlamına gelir. Aynı değeri noktayla yazan 1.5 kabul edilmez.
- 1.000 bin olarak okunur; buradaki nokta binlik gruplama ayırıcısıdır.
- Bin değerini 1.000 veya 1.000,00 şeklinde girebilirsin. Rakamların arasına boşluk koyma; 1 000 kabul edilmez.
- Hesaplayıcı, 1e3 gibi bilimsel gösterimleri ve 12.34.567,89 gibi hatalı binlik gruplamaları kabul etmez. Böyle bir girişi reddeder ve yanlış yorumlanmış bir sayıyla hesaplamaya devam etmez. Sayı alanına birim yazma.
- 0 değerine izin verilir; negatif değerler geçersizdir.
Sonuçlardaki sayılar ondalık virgülle ve binlik gruplar hâlinde gösterilir; uzun ondalık kısımlar gösterim için yuvarlanır. Bu nedenle bir sınıra çok yakınsan MB cinsinden yuvarlanmış değeri değil, bayt sayısını karşılaştır. Çok küçük sonuçlar da görünür kalır: 1 bayt, 0,000000001 GB eder. Hesaplayıcı bu tür değerleri yuvarlayıp sıfır göstermek yerine bilimsel gösterimle, yani onun kuvvetlerini kullanarak gösterir. Bu gösterim yalnızca sonuçlar içindir; giriş alanlarında bilimsel gösterim kabul edilmez.
Değerler için de bir üst sınır vardır. Bir sonuç tam olarak temsil edilemeyecek kadar büyük olursa hesaplayıcı hatalı bir sayı vermek yerine girişi reddeder. Yüklemeler ve ekler için söz konusu olan dosya boyutlarında bu sınıra yaklaşmazsın.
Dosya çok mu büyük? Uygun sonraki adım
Karşılaştırma PDF dosyanın sınırı aştığını gösteriyorsa daha fazla birim dönüşümü yapmak yardımcı olmaz. Başka bir birim dosyayı küçültmez veya daha net hâle getirmez, sayfa kaldırmaz ve portalın dosyayı kabul edip etmeyeceğini belirlemez. Bir PDF ancak bayt sayısı gerçekten değiştiğinde küçülür.
- Tek bir dosya sınırı aşıyorsa PDF dosyasını bir hedef boyuta küçültebilirsin. Hedef olarak alıcının sınırını kullan. Ondalık mı yoksa ikili mi kastedildiği belirsizse daha küçük olan ondalık değere göre planla.
- Aynı anda birden fazla koşul geçerliyse, örneğin dosya başına bir sınır ve toplam sınır varsa, dosyalarını tüm değerlere göre aynı anda yükleme sınırları açısından kontrol edebilirsin. Orada seçilen PDF dosyalarının gerçek boyutu yerel olarak okunur; böylece elle birim dönüşümü yapman gerekmez.