İmza ve form içeren PDF’leri sıkıştırma: Neler değiştirilebilir?

İmza görseli mi, dijital imza mı?

Bir PDF’de imza sözcüğü üç farklı şeyi ifade edebilir. Çizilmiş, yazılmış, taranmış veya görüntü olarak eklenmiş bir imza, öncelikle görünür bir işarettir. Oluşturulduğu programa bağlı olarak metin, grafik, görüntü veya açıklama olarak kaydedilir. Bunu genellikle dışarıdan anlayamazsın. Dijital imza olup olmadığı açısından bu ayrım belirleyici de değildir; çünkü işaretin kendisi, PDF programının doğrulayabileceği sertifika tabanlı bir imza değildir. Adobe’nin açıkladığı doldurma ve imzalama işlevi gibi birçok imzalama aracı bu tür işaretler oluşturur (Adobe: Belgeleri doldurma ve imzalama).

Dijital imza ise dijital kimlikle oluşturulur: özel bir imzalama anahtarı ve başkalarının imzayı doğrulamasını sağlayan bir sertifika. Bu, sayfa görüntüsüne değil, dosyaya ait bir işlevdir. Adobe bu kapsamda onay imzaları ile daha sonra hangi değişikliklere izin verileceğini belirleyen sertifikasyonları birbirinden ayırır. Bir sertifikasyon görünür veya tamamen görünmez olabilir (Adobe: Dijital imzalara genel bakış).

Üçüncü durum boş bir imza alanıdır. Bu, daha sonra dijital imza eklenmesi için ayrılmış ancak henüz imza içermeyen bir form alanıdır. Kimse bu alanda imza atmadığı sürece alanda geçerli veya geçersiz olabilecek bir şey yoktur. Ancak bu yalnızca alanın kendisi için geçerlidir: Dosyanın başka bir yerinde tamamlanmış bir imza veya görünmez bir sertifikasyon varsa dosya yine de imzalıdır ve araçlarımız tarafından reddedilir.

Dolayısıyla yalnızca görünüm hiçbir şeyi kanıtlamaz. Bir imza görseli, görünür bir dijital imzaya ayırt edilemeyecek kadar benzeyebilir; sertifikasyon ise dosyada hiçbir görünür işaret olmadan bulunabilir. Dijital imza bulunup bulunmadığını ve geçerli olup olmadığını PDF programın gösterir: İmza listesini aç ve doğrulama durumunu, sertifika özelliklerini ve varsa zaman damgasını incele (Adobe: Dijital imzaları doğrulama).

Bu nedenle taranmış bir imza, belgenin altında doğru yerde bulunsa bile dijital imza değildir. Nasıl imza atıldığını gösterir ancak ne kişinin kimliğini ne de içeriğin o zamandan beri değişmediğini kanıtlar.

Aracımız imzalı dosyaları neden reddeder?

Dijital imza, dosyanın kesin olarak belirlenmiş bayt aralıklarını kapsar. Sıkıştırma sırasında nesneler ve veri akışları yeniden düzenlenir ve yeniden yazılır. Bu nedenle bu işlem, imzanın sonrasında daha önce imzalanmış baytlarla hâlâ eşleşeceğini garanti edemez. Sıkıştırma aracı, imzalı bir PDF’yi yine de yeniden yazmak yerine işlem öncesinde dosya yapısını inceler ve imza belirtileri bulduğu anda dosyayı reddeder.

Peki dijital imzan sıkıştırmadan sonra geçerli kalacak mı? Burada buna ilişkin bir güvence verilmez ve tam da bu nedenle imzalı dosyalar hiç sıkıştırılmaz. Bazı programlar, örneğin sertifikasyonun açıkça izin vermesi halinde, imzalamadan sonra belirli değişikliklere izin verir. Sıkıştırma sırasında gerçekleşen dosyanın tamamen yeniden yazılması, bu işlemin güvence altına alabileceği durumlardan değildir.

Reddedilmeye yol açan durumlar

• Bir imza alanında tamamlanmış imza bulunması; alan, türünü üst alandan devralsa bile
• Dosyada isteğe bağlı tanımlayıcılar bulunmasa bile imza nesneleri ve imzalanmış bayt aralıkları
• Daha sonraki değişiklikleri düzenleyen sertifikasyonlar ve genişletilmiş kullanım haklarına yönelik imzalar
• Şifrelenmiş veya parola korumalı PDF’ler
• Yapısı daha okunurken uyarı veren dosyalar

Reddedilmesi, imzanın geçerli, güvenilir veya hukuken yeterli olup olmadığı hakkında bir değerlendirme değildir. Araç ne sertifikaları ne de bunların iptal durumunu kontrol eder; yalnızca dosyanın imza belirtileri içerdiğini tespit eder. Bu sırada seçtiğin dosya değiştirilmez veya üzerine yazılmaz ve kontrolü atlamaya yönelik bir seçenek bilinçli olarak sunulmaz. Diğer sınırları ve araçların dosyalarını nasıl işlediğini İşlem öncesinde belge sınırlarını kontrol et sayfasında bulabilirsin.

Yeniden denemeden önce kısaca kontrol et

• Orijinal dosyayı PDF programında aç ve imza listesinde bir imza veya sertifikasyon kaydı olup olmadığına bak.
• Listede bir imza varsa dosyanın reddedilmesi beklenen bir durumdur. Son bölümde açıklandığı gibi imzasız bir sürümle devam edebilirsin.
• Dosya şifrelenmişse onu oluşturan kişi veya kurumdan korumasız bir sürüm alman gerekir. Araç dosyaların kilidini açmaz.
• Belgenin imzalı olduğunu bildiğin halde araç onu reddetmiyorsa belgeyi işleme. XFA formlarındaki XML imzaları, açıkça kontrol edilen özellikler arasında yer almaz.

Formlar: Sıkıştırma aracı ile sayfa araçlarının sınırları farklıdır

Doldurulabilir bir form, sayfada gördüklerinden daha fazlasını içerir. Her alanın arkasında ad, değer ve görünüm gibi kayıtlı bilgiler, çoğu zaman da biçimlendirme kuralları, hesaplamalar veya betikler bulunur. Klasik PDF formları AcroForm olarak adlandırılır. XFA ise XML tabanlı başka bir form biçimidir.

Sıkıştırma aracı, sayfaları ve alanları belgede tutarken nesneleri ve veri akışlarını optimize eder. Böylece normal form alanları, bağlantılar ve etiketler korunabilir. Küçültülmüş bir sürüm ancak otomatik yapı kontrolünü geçerse ve orijinalle aynı sayıda sayfa, form alanı ve bağlantı içerirse kullanılabilir. Ayrıca etiket yapısı yalnızca orijinalde varsa bulunmalı, orijinalde yoksa bulunmamalıdır.

Sayfa araçları farklı çalışır. Birleştirme, bölme, sayfa silme ve döndürme işlemleri, sayfaları yeni bir PDF dosyasına aktarır. JPG veya PNG olarak dışa aktarma ise sayfalardan görüntüler üretir; bunlar yalnızca piksel içerir, düzenlenebilir alan veya başka belge işlevleri içermez. Oysa form alanları tek bir sayfaya değil, belgenin tamamına aittir. Bu nedenle bu araçların tümü, tek alan boş bir imza alanı olsa bile, etkileşimli form alanları veya XFA içeren her PDF’yi tedbir amacıyla reddeder.

Bu nedenle aynı form sıkıştırma aracında kabul edilirken bölme işleminde reddedilebilir. Araçlar farklı işler yapar ve bu yüzden farklı kuralları vardır. Aynı durum boş imza alanı içeren bir PDF için de geçerlidir: Başka bir engel yoksa boyut küçültme için uygun olabilir ancak bölme veya birleştirme gibi sayfa işlemleri için uygun değildir.

Sıkıştırma aracındaki otomatik karşılaştırma, alanları ve bağlantıları sayar; bunları çalıştırmaz. Sayıların aynı olması, hesaplamaların, biçimlendirme kurallarının, alan eylemlerinin, betiklerin veya bağlantı hedeflerinin değişmeden çalıştığı anlamına gelmez. XFA formları ve betikler için ayrı bir işlev kontrolü yoktur. Kaydettikten sonra kendin neleri kontrol etmen gerektiği sonraki bölümde açıklanır.

Bu arada önizleme, bir araç dosyanı reddetmeden önce bile dosyayı gösterebilir. Dolayısıyla başarılı bir önizleme, seçilen işlemin dosyayı kabul edeceği anlamına gelmez.

Düzleştirme, işlevleri koruyan görünmez bir işlem değildir

Düzleştirmede, diğer adıyla indirgeme veya Flatten işleminde, alanların ve açıklamaların görünür hali sayfa içeriğine aktarılır (QPDF belgeleri). Sonrasında alanlar artık düzenlenemez: Yalnızca doldurulmuş gibi görünen bir sayfa artık etkileşimli bir form değildir. Sonrasında öncekiyle aynı görünüp görünmeyeceği programa, ayarlarına ve forma bağlıdır; bu nedenle bunu kaydedilmiş dosyada kontrol etmelisin. Araçlarımız alanları otomatik olarak düzleştirmez. Bazı iş akışları düzleştirmeyi sıkıştırmayla birleştirir. Böyle bir durumda bu, dosyanın işlevini bilinçli olarak değiştiren ek bir dönüştürmedir; boyut küçültmenin görünmez bir yan etkisi değildir.

Görünüm, işlev kontrolü için yeterli değildir

Sayfa önizlemesi, sayfanın görünümünü gösterir. Alanların hâlâ hesaplama yapıp yapmadığını, bir bağlantının hedefini koruyup korumadığını, ekran okuyucular için okuma sırasının doğru olup olmadığını veya bir imzanın geçerli olup olmadığını göstermez. Otomatik yapı kontrolünün de sınırları vardır: Dosyanın sözdizimini ve yapısını inceler ancak belgelerinde belirtildiği üzere tüm içeriğin PDF belirtimine eksiksiz uyduğunu garanti etmez (QPDF belgeleri). Etiketlerin bulunması da tek başına anlamlı bir okuma sırasını kanıtlamaz.

O halde önizleme PDF/A veya PDF/UA uygunluğunu kanıtlar mı? Hayır. Ne önizleme ne de otomatik karşılaştırma, bir dosyanın arşivleme veya erişilebilirlik standardını karşıladığını doğrular. Uygunluk gerekiyorsa kaydedilmiş dosyayı bu amaç için özel olarak tasarlanmış bir doğrulayıcıyla kontrol etmelisin.

Kaydedilmiş kopyayı nasıl kontrol edersin?

1. Sonucu yeni bir dosya olarak kaydet ve orijinali sakla.
2. Kaydedilmiş dosyayı yalnızca bu web sitesinin önizlemesinde değil, senin veya alıcının dosyayı kullanmaya devam edeceği programda aç.
3. İhtiyaç duyduğun tüm sayfaları gözden geçir ve önemli yerleri orijinalle karşılaştır.
4. Orijinalde aranabilir metin varsa kopyada kesinlikle bulunduğunu bildiğin bir sözcüğü ara ve kısa bir metin parçasını kopyala. Boyut küçültme, yalnızca görüntüden oluşan bir taramaya aranabilir metin eklemez.
5. Formlarda deneme amacıyla bir alanı değiştir, ayrı bir kopya kaydet, yeniden aç ve önemli olan hesaplamaları veya eylemleri tetikle.
6. Önemli bağlantılara tıkla ve doğru hedefe gidip gitmediklerini kontrol et.
7. PDF/A veya PDF/UA gerekiyorsa dosyayı uygun bir doğrulayıcıyla kontrol et.

Boyut küçültmeden sonra görüntü kalitesini ve belge işlevlerini sistematik olarak nasıl karşılaştıracağını Görünümü ve işlevleri karşılaştırma rehberi gösterir.

Uygun bir orijinal kopya ve izin verilen bir işlem akışı kullan

Sık karşılaşılan bir durum: Bir portal yalnızca belirli bir boyuta kadar dosya kabul eder ancak PDF’n zaten dijital olarak imzalanmıştır. PDF olarak yazdırmak, ekran görüntüsü almak veya sayfaları görüntülere dönüştürmek bu durumda birer çözüm gibi görünebilir. Ancak bunlar, imzanın en fazla görüntü olarak görülebildiği yeni bir dosya oluşturur. Mürekkep hâlâ görünse bile orijinalin dijital imzası bu yeni dosyanın bir parçası değildir.

Adobe, gerekli değişiklikler için belgeyi oluşturan kişi veya kurumdan imzasız orijinal sürümün ya da kaynak dosyanın alınmasını önerir ve imzalamadan önce imzasız bir yedek saklanmasını tavsiye eder (Adobe: İmzalı PDF’lerin kısıtlamaları). Bundan mantıklı bir sıra çıkar: Önce boyutu hazırla, ardından imzala.

1. İmzalı dosyayı değiştirmeden sakla. Neyin imzalandığının kanıtı olmaya devam eder.
2. Belgeyi oluşturan veya imzalayan kişi ya da kurumdan imzasız bir sürüm veya kaynak dosyayı iste.
3. Bu sürümün boyutunu küçült ve kaydedilmiş kopyayı yukarıda açıklandığı gibi kontrol et. Bunu doğrudan tarayıcıda burada yapabilirsin: Desteklenen imzasız PDF’yi sıkıştır.
4. Küçültülmüş, henüz imzalanmamış sürümü yedek olarak sakla.
5. Küçültülmüş sürümün öngörülen imzalama akışıyla imzalanmasını sağla ve ardından imza listesindeki doğrulama durumunu kontrol et.

Bu sıra pratik bir yöntemdir; hukuki danışmanlık veya geçerlilik güvencesi değildir. Yeniden imzalanan dosyanın alıcının gereksinimlerini karşılayıp karşılamayacağını imzalama akışı ve alıcı belirler.

İmzasız bir sürüm yoksa alıcıya başka bir iletim yolu sor. Dosyalarının belirtilen sınırları gerçekten aşıp aşmadığını önceden Yükleme sınırlarını kontrol et aracıyla hesaplayabilirsin. Bir e-postada ek yerine bağlantı kullanmanın uygun olup olmadığını E-posta için PDF boyutunu küçültme rehberi açıklar.