Piksel, baskı boyutu veya çözünürlük: hesaplama türünü seç
Her hesaplama üç büyüklüğü birbirine bağlar: piksel, fiziksel ölçüler ve çözünürlük. Bunlardan ikisini bilirsin, üçüncüsü hesaplanır. Yukarıdan, bildiğin değerlere uygun yönü seç:
- Baskı ölçüsü ve PPI'den piksel: Hangi boyutta, örneğin DIN A4 formatında ve hangi çözünürlükte baskı yapılacağını biliyorsun. Hesaplayıcı gereken piksel genişliğini ve yüksekliğini gösterir.
- Piksel ve PPI'den baskı boyutu: Görüntünün veya taramanın piksel ölçülerini ve bir çözünürlük değerini biliyorsun. Sonuç olarak santimetre, milimetre ve inç cinsinden genişlik ve yükseklik elde edilir.
- Piksel ve baskı ölçüsünden çözünürlük: Görüntü ve hedef format bellidir. Hesaplayıcı genişlik ve yükseklik için PPI değerlerini ayrı ayrı gösterir ve daha düşük değeri etkin çözünürlük olarak belirtir.
Ölçüler için DIN A4, A5, A3 veya US-Letter seçebilir ya da kendi değerlerini girebilir, dikey ve yatay yönlendirme arasında geçiş yapabilirsin. Ondalıklı sayıları virgülle yaz; örneğin 29,7. Nokta yalnızca binlik gruplama için kullanılır, ondalık ayırıcı değildir.
Genellikle bir DPI hesaplayıcı aranır. Ancak buradaki hesaplama PPI, yani inç başına görüntü pikseli (Pixels per Inch) ile ilgilidir. Günlük kullanımda bu iki terim çoğu zaman aynı anlamda kullanılır; aralarındaki ayrımın baskıda neden yararlı olduğunu aşağıda öğrenebilirsin. Hesaplayıcı yalnızca girdiğin sayılarla çalışır. Görüntü dosyası açmaz, kayıtlı DPI bilgisini okumaz ve dosyaya yeni bir değer de yazmaz. Görüntünün piksel ölçülerini örneğin dosya özelliklerinde veya görüntü düzenleme programında bulabilirsin.
Baskı ölçülerini ve pikselleri adım adım karşılaştırma
Bir pikselin santimetre cinsinden sabit bir boyutu yoktur. Bir inçe kaç piksel sığacağını çözünürlük belirler ve bir inç tam olarak 2,54 cm'dir. Her eksen ayrı ayrı hesaplanır; yani genişlik ve yükseklik birbirinden bağımsız ele alınır.
Örnek: aynı görüntü 150 ve 300 PPI ile
Bir fotoğrafın 3.000 × 2.000 piksel olduğunu varsayalım. 300 PPI ile genişlik 3.000 ÷ 300 × 2,54 = 25,4 cm, yükseklik ise 2.000 ÷ 300 × 2,54 = 16,93 cm olur (tam değer 16,9333…). 150 PPI ile aynı pikselleri iki kat uzunluğa yayarsın ve 50,8 × 33,87 cm elde edersin.
PPI değerini yarıya indirirsen her kenar uzunluğu iki katına, alan ise dört katına çıkar. Piksel sayısı değişmez. Yeni ayrıntılar eklenmez; daha büyük baskıda her piksel yalnızca daha geniş yer kaplar. Tersine, daha yüksek bir PPI değeri baskıyı küçültür ancak görüntünün kendisini daha net hâle getirmez.
DIN A4 ve diğer formatlar için piksel
Ters yönde santimetreyi piksele dönüştürürsün. Tablo, hesaplayıcının tam piksele yuvarladığı şekilde 300 PPI ile dikey formattaki değerleri gösterir. Burada 300 PPI bir hesaplama örneğidir, zorunlu bir gereksinim değildir. Yatay formatta genişlik ve yükseklik yalnızca yer değiştirir.
Formatlar, kâğıdın yalnızca nihai ölçülerini ifade eder. Matbaanın isteyebileceği taşma payı, kenar boşlukları veya güvenli alan mesafeleri hesaba katılmamıştır. Bunlar için matbaanın verdiği ölçüleri özel değerler olarak gir.
Bu hesaplama taramada da yardımcı olur. Tam bir A4 sayfasını 300 dpi ile tararsan hesaplamaya göre yaklaşık 2.480 × 3.508 piksellik bir görüntü oluşur. 150 dpi ile yaklaşık 1.240 × 1.754 piksel olur: her eksende yarısı kadar, toplamda ise yalnızca dörtte biri kadar piksel.
Görüntüler için PPI, baskı noktaları için DPI
PPI görüntünü tanımlar: Baskıda bir inçlik uzunluğa kaç görüntü pikseli düştüğünü belirtir. DPI (Dots per Inch) ise aslen bir cihazı, örneğin bir yazıcının inç başına kaç renk noktası basabildiğini tanımlar. Bir yazıcı tek bir görüntü pikselini birden fazla baskı noktasından oluşturabilir. Bu nedenle yazıcının teknik özelliklerindeki yüksek DPI değeri, görüntünün kaç piksel içerdiğini söylemez ve cihaz yeni görüntü bilgisi de eklemez.
Tarayıcılarda bu ayarın adı genellikle dpi'dir. Burada kastedilen, taranan belgenin her inçlik bölümünden kaç görüntü pikseli kaydedildiğidir; yani bu hesaplayıcının PPI olarak ele aldığı değerdir.
300 PPI, baskılar için sıkça bir referans değer olarak kullanılır ve bu sayfada örnek olarak yer alır. Ancak her baskının net olmasını sağlayan, herkes için geçerli bir alt sınır yoktur. Esas olan matbaanın, fotoğraf baskı hizmetinin veya işinin gerektirdiği değerdir. Bu gereksinimi hedef PPI olarak gir.
PDF dosyalarında biraz daha dikkatli bakmak gerekir. Bir PDF dosyası, sabit bir piksel sayısına bağlı olmadan ölçeklenebilen vektör biçiminde metin ve grafiklerin yanı sıra fotoğraf veya tarama gibi gömülü raster görüntüler içerebilir. Bu görüntüler için yukarıdaki hesaplama geçerlidir. Dolayısıyla PDF formatı tek başına baskıyı otomatik olarak net veya çözünürlükten bağımsız hâle getirmez.
Görüntüm poster için yeterli mi?
Hesaplama türü olarak Çözünürlük seç ve orijinal görüntünün piksel ölçüleriyle poster ölçüsünü gir. Varsayımsal bir örnek: 4.000 × 6.000 piksellik bir görüntü, 61 × 91,5 cm boyutundaki bir posterde her iki eksende yaklaşık 166,56 PPI verir (4.000 ÷ 61 × 2,54). Görüntü ve poster aynı 2:3 en-boy oranına sahip olduğundan iki değer eşittir.
Bu değerin poster için yeterli olup olmadığını yalnızca sayı söylemez. Kaynak görüntünün ne kadar net olduğu, postere hangi mesafeden bakılacağı, malzeme ve baskı süreci de rol oynar. Bu nedenle baskı hizmetini sunan firmaya gereksinimini sor ve sonucunu bununla karşılaştır. Değerin gereksinimin belirgin biçimde altındaysa sonradan daha yüksek bir PPI değeri yazmak da yardımcı olmaz; çünkü gereken gerçek görüntü pikselleri mevcut değildir.
Yuvarlamayı ve en-boy oranını doğru yorumlama
Pikseller tam birimlerdir ancak formüller çoğunlukla ondalık sayılar verir. Hesaplayıcı, hangisi daha yakınsa yukarı veya aşağı olmak üzere en yakın tam sayıya yuvarlar. 300 PPI ile DIN A4 örneğinde bunun ne anlama geldiğini görebilirsin:
Çoğu planlamada bir pikselin pek önemi yoktur. Ancak bir gereksinim açıkça en az 300 PPI istiyorsa 2.480 × 3.508 piksel, genişlik açısından çok az bir farkla yetersiz kalır. Bu durumda yuvarlanmamış değeri kendin yukarı yuvarla ve 2.481 × 3.508 piksele göre planla. Hesaplayıcı bu kesin asgari değeri değil, yuvarlanmış sayıyı gösterir. Bu nedenle emin değilsen üretim gereksiniminin tam olarak nasıl ifade edildiğini kontrol et.
Genişlik ve yükseklik neden farklı PPI değerleri gösterir?
Çözünürlük hesaplama türünde hesaplayıcı her eksenin PPI değerini ayrı ayrı belirler. Görüntü ile hedef formatın en-boy oranı uyuşmuyorsa iki farklı değer ortaya çıkar. Bir örnek: 3:2 oranındaki 3.000 × 2.000 piksellik fotoğraf, 30 × 30 cm boyutunda kare bir formata yerleştirilecek.
- Genişlik: 3.000 ÷ 30 × 2,54 = 254 PPI
- Yükseklik: 2.000 ÷ 30 × 2,54 = 169,33 PPI
Hesaplayıcı etkin çözünürlük olarak daha düşük değeri, burada 169,33 PPI'yi belirtir; çünkü sonucu inç başına en az piksele sahip eksen sınırlar. İki değer arasındaki fark 1 %'den fazlaysa en-boy oranını kontrol etmen için ayrıca bir uyarı gösterilir. Görüntüyü doğrudan 30 × 30 cm boyutuna esnetirsen görüntü bozulur. Hesaplayıcı kırpma veya esnetme yapmaz ve formatı kendiliğinden ayarlamaz.
İki uygun seçeneğin vardır. Ya aynı orana sahip bir hedef ölçü seçersin: 30 × 20 cm için her iki eksen de 254 PPI verir. Ya da görüntüyü önceden bir görüntü düzenleme programında 1:1 oranında kırpar ve örneğin 2.000 × 2.000 piksel gibi yeni piksel ölçüleriyle hesaplama yaparsın. Bu durumda 30 × 30 cm üzerinde her iki eksen de 169,33 PPI olur.
Hesaplama sonucundan uygun PDF aracına
Hesaplayıcı planlama için sayılar sağlar; dosyalarında hiçbir değişiklik yapmaz. Bir görüntü dosyasında yalnızca kayıtlı DPI veya PPI bilgisini değiştirsen de piksel sayısı aynı kalır. Yalnızca öngörülen baskı boyutu değişir. Piksel sayısı ancak bir görüntü düzenleme programında yeniden örnekleme yapılarak artırılabilir veya azaltılabilir; bu da görüntü kalitesine kendine özgü etkileri olan ayrı bir işlemdir.
Benzer şekilde, bir PPI değerinden PDF dosyasının kesin boyutu çıkarılamaz. Daha fazla piksel, daha fazla görüntü verisi anlamına gelebilir. Ancak dosyanın sonuçta kaç bayt olacağı görüntü içeriğine, sıkıştırmaya ve sayfalardaki diğer içeriklere de bağlıdır.
Sonucunla ne yapmak istediğine bağlı olarak şöyle devam edebilirsin:
- Fotoğrafları veya taramaları bir belgede bir araya getirmek için: Görüntüleri PDF olarak kaydet
- PDF sayfalarını görüntü dosyası olarak dışa aktarırken çözünürlüğü belirlemek için: PDF sayfalarını JPG veya PNG olarak dışa aktar
- Hazır bir dosyayı, örneğin e-posta veya yükleme formu için gerçekten küçültmek için: PDF dosya boyutunu azalt